Brontë Zusjes Nieuwsbrief Juli 2017

---

"Anne and I went our first long journey by ourselves together – leaving Home on the 30th of June - Monday sleeping at York – returning to Keighley Tuesday evening, sleeping there and walking home on Wednesday morning – though the weather was broken, we enjoyed ourselves very much...", schreef Emily in haar dagboek op 30 juli 1945 toen ze 27 jaar oud was.

Zo zou ook ons reisverslag kunnen beginnen: Janneke en ik zijn al wel vaker op vakantie geweest, maar dit was de eerste keer dat we samen met de auto naar Engeland gingen. Het weer, tja, 'that's England for you', alhoewel we slechts twee dagen regen hebben gehad.

Haworth en omgeving.

Toen we in de provincie Yorkshire reden viel ons aan de ene kant het groene "James Herriot" landschap op en aan de andere kant de "moors". Het donkere (in het najaar in bloei staande paarse), woeste heidelandschap dat vooral zo geliefd was door Emily.

De dag nadat we aankwamen, bezochten we het Brontë Parsonage Museum in Haworth. "Tranquility" noemden Janneke en ik (los van elkaar) hoe we onze bezoeken aan het huis van de Brontë zusjes ervaren hadden. Wat een rustgevende, inspirerende sfeer, zo'n vriendelijke en enthousiaste medewerkers.

De Brontë Parsonage in Haworth (spreek uit 'Hoú-word') waar Patrick, Charlotte, Branwell, Emily en Anne woonden, tegenwoordig het museum over de Brontë zusjes.

De kamer van Patrick Brontë.

Veel meubels en gebruiksvoorwerpen uit de kamer van Patrick Brontë zijn origineel: De piano (waar vooral Emily op speelde, maar ook Anne), de tafel en stoelen en ook de tafel in de hoek waar de rode theemuts opstaat waar Charlotte het borduursel voor maakte. Op de tafel liggen het theekop en schotel, het vergrootglas en Patrick's wandelstok. Boven de haard hangt een schilderij dat Branwell nageschilderd heeft.

Linkerkant van de woonkamer. De groene jurk die tentoongesteld staat is de jurk die actrise Charlie Murphy (die Anne Brontë speelt) in de film To Walk Invisible (BBC, 2016) aan heeft.

Vele boeken staan op de planken aan de achterwand van de woonkamer. Als je op een afstandje kijkt zijn Jane Eyre, Wuthering Heights en Agnes Grey moeilijk te bespeuren. Niet zo gek ook, want de eerste drukken zijn conserveerd in de British Library. Maar de originele, eerste drukken van Charlotte, Emily en Anne hebben er in hun tijd wel echt gestaan. Wat lazen de Brontë zusjes dan zelf? Ze waren geaboneerd op Blackwood's Edinburgh Magazine: Een maandelijks blad met bijdrages van bekende schrijvers zoals George Eliot (Mary Anne Evans) en Joseph Conrad. De Brontë zusjes hielden van lezen, dat is duidelijk. De boeken in hun omgeving en Patrick's leergierigheid maakten de unieke omgeving om te lezen en te schrijven. De Brontë zusjes lazen ook Vanity Fair van William Makepeace Thackery (die op zijn beurt zo gecharmeerd was van Charlotte's Jane Eyre dat hij haar bij zijn familie op diner vroeg) en Arabian Nights (de vertellingen van Duizend-en-een-nacht, waar de jonge Jane in Jane Eyre vol verwondering in leest en waar Charlotte in het echt waarschijnlijk ook inspiratie uit heeft gehaald).

Rechterkant van de woonkamer. Boven de openhaard een replica van het portret dat George Richmond in 1850 van Charlotte schilderde. Links de jurk die Chloe Pirrie (Emily Brontë) en rechts de jurk die Finn Atkins (Charlotte Brontë) in de film To Walk Invisible (BBC, 2016) droegen.

De woonkamer waar de Brontës ook hun avondmaal hadden, was de belangrijkste kamer in het leven van de Brontë zusjes. Hier, aan de houten tafel, werden Charlotte's Jane Eyre en Emily's Wuthering Heights geschreven. Kun je je inbeelden dat ze hier echt zaten?! Charlotte's rode sjawl ligt zelfs op de bank. De Brontë zusjes liepen met elkaar rondjes in de woonkamer en bespraken tegelijkertijd hun schrijfwerk. Dat de tafel vaak gebruikt is, is goed te zien: Vlekken inkt, de uitgesneden letter "E" en andere tekenen van dagelijks gebruik. Bijzonder om de tafel in de eigenlijk kleine kamer te zien: Hier werden dus in ieder geval twee van de meesterwerken geschreven. Na de dood van de langstlevende familielid, Patrick Brontë, in 1861, werd een deel van de inboedel waaronder de schrijftafel verkocht. In 2015 kocht de Brontë Society de tafel terug met een fonds en kwam de tafel weer terug naar zijn oorspronkelijke thuis.

Charlotte, Emily en Anne waren alledrie handig in het naaien van kleding. Het rode naaidoosje was van Charlotte.

De Black Bull: De pub waar Branwell regelmatig kwam.

Het hoekje bij het raam: Zou Branwell hier gezeten hebben?

's Middags aten we in de Black Bull: De pub waar Branwell, de broer van de Brontë zusjes, regelmatig kwam. Gezien het kleine stukje lopen is gemakkelijk te bedenken dat Branwell hier vaak kwam. Wij konden ons zo het plekje indenken waar hij gezeten zou hebben. Eigenlijk een schrijnend verhaal van Branwell: Zo talentvol en zo'n ellendig leven met een erge alcoholverslaving. Als je even later zijn originele, rode portemonnee ziet liggen, slik je en voel je medelijden met hem. In de Black Bull stond hij bekend als iemand die goed gesprekken kon voeren en sociaal gemakkelijk met mensen om kon gaan. Branwell's bezoeken aan de Black Bull gaf de Brontës veel zorgen: Zou het echt zo zijn geweest dat Emily het licht aanliet voor het raam om hem van de Black Bull veilig thuis te leiden, of dat ze stiekem naar beneden kroop om de deur van slot te halen als hun vader de deur op slot had gedaan..?

Hoe de slaapkamer van Branwell er eind 1830 uit zou hebben gezien: Een chaotische geest met de ambitie om portretschilder en schrijver te worden... Vormgegeven door het creatieve productie-team van Grant Montgomery van de film To Walk Invisible (BBC, 2016).

In 1815 verhuisden Maria en Patrick met hun twee dochters Maria en Elizabeth naar de plaats Thornton. Daar werden hun vier andere kinderen geboren: Charlotte in 1816, Branwell in 1817 (de enige jongen), Emily in 1818 en Anne in 1820. Emily was het enige meisje dat een tweede naam kreeg: Emily Jane.

Thornton: De geboorteplaats van vier van de Brontë kinderen.

Op de dag dat we terugreisden naar huis hebben we in de ochtend een wandeling op de moors gemaakt. Om te ervaren hoe de Brontë zusjes daar gelopen hadden, hadden Janneke en ik onze Jane Eyre (1840-stijl) jurken aan: Ze waren inderdaad helemaal vies aan de onderkant. De Brontë zusjes lieten de jurken drogen en borstelden daarna de onderkant schoon. De favoriete wandeling van de zusjes bracht hen bij de waterval die nu Brontë Waterfall heet. Het begint te regenen, het lopen gaat niet zo snel in veels te lange jurken op woeste, ruige heide met stenen, gaten in de weg en wisselende hoogtes... Er is geen tijd meer om verder te lopen naar Top Withins, de ruïne waarvan gedacht wordt dat het de inspiratie vormde voor Emily's Wuthering Heights. We keren terug en eraren nog één keer (ten minste voor nu) de echte Brontë experience. Wat een ervaring. Ik krijg er kippenvel van.

Maartje

---

Volgende keer:

Mode in de tijd van de Brontë zusjes.

De mode veranderde snel in de 19e eeuw. We zullen meer te weten komen over de mode in de tijd van de Brontë zusjes; wat zouden zij zelf hebben gedragen en waarom kocht Emily stof met bliksemschichtjes erop? Het mysterie van de zogenoemde ‘Thackeray Dress’ zal volgens de huidige inzichten worden ontrafeld; zou Charlotte tijdens een etentje in aanwezigheid van haar literaire held William Makepeace Thackeray ‘underdressed’ zijn geweest?

---